Vliegtuigcrash Damman

Wellington Ic R1281 WS- 9 Sqdn

Het toestel werd bemand door zes bemanningsleden, allen behorend tot het 311 (Tsjechoslowaakse) Squadron. Na de crash werden alle bemanningsleden krijgsgevangen gemaakt (POW):

  • Sgt. B. Damman (Piloot) – Krijgsgevangen

  • Sgt. J. Mohr (Tweede piloot) – Krijgsgevangen

  • Sgt. J. Štefek (Navigator) – Krijgsgevangen

  • Sgt. K. Dostál (Radiotelegrafist) – Krijgsgevangen

  • Sgt. L. Jelínek (Koepelschutter voor) – Krijgsgevangen

  • Sgt. V. Šandera (Staartschutter) – Krijgsgevangen

De Missie

In de nacht van 26 op 27 april 1941 maakte dit vliegtuig deel uit van een bombardementsmissie op Emden, Duitsland. Tijdens de terugvlucht naar de basis RAF East Wretham werd het toestel onderschept door een Duitse nachtjager (waarschijnlijk Oblt. Egmont Prinz zur Lippe-Weißenfeld van 4./NJG 1) en maakte het een noodlanding bij Arriën.

De Duitse Piloot: Egmont Prinz zur Lippe-Weißenfeld

De man die de Wellington neerhaalde, was geen onbekende in de Duitse Nachtjagd.

  • Wie was hij? Hij was een van de meest succesvolle nachtjagers van de Luftwaffe. Hij stamde uit een adellijk geslacht en stond bekend om zijn hoffelijkheid, zelfs tegenover gevangen vijanden.

  • De overwinning: De crash bij Arriën was zijn 6e officiële overwinning. In totaal zou hij 51 luchtoverwinningen behalen voordat hij zelf in 1944 omkwam bij een vliegongeval in Frankrijk.

  • Locatie: Hij steeg die nacht waarschijnlijk op vanaf Fliegerhorst Leeuwarden of Bergen, de bases van waaruit de Duitse nachtjagers de noordelijke aanvliegroutes verdedigden.


Het Lot van de Bemanning (Krijgsgevangenschap)

Omdat de bemanning uit Tsjecho-Slowaken bestond die voor de Britse RAF vlogen, was hun situatie extra precair. De nazi’s beschouwden hen soms als “verraders” omdat hun thuisland door Duitsland was bezet (het Protectoraat Bohemen en Moravië).

  • Kampen: De meesten van hen werden overgebracht naar Stalag Luft III (nabij Sagan), het beruchte kamp voor luchtmachtpersoneel waar later “The Great Escape” plaatsvond.

  • De Navigator (J. Štefek): Hij bracht een groot deel van de oorlog door in gevangenschap en werd na de bevrijding in 1945 gerepatrieerd naar Groot-Brittannië.

  • De Piloot (B. Damman): Hij werd na de oorlog onderscheiden met de Tsjechoslowaakse Dapperheidsmedaille voor zijn inzet.


Bijzonderheid van de Locatie

De crash bij Arriën (nabij Ommen) is lokaal goed gedocumenteerd. Omdat het vliegtuig een relatief gecontroleerde noodlanding maakte, bleef het toestel grotendeels intact. Er bestaan zelfs foto’s van Duitse militairen die bij het wrak in de weilanden bij Arriën poseren.

Wist je dat? Het 311 Squadron was het enige Tsjechoslowaakse squadron binnen de RAF Bomber Command. Hun verliezen waren verhoudingsgewijs erg hoog, mede omdat ze vaak in verouderde Vickers Wellingtons vlogen tegenover de steeds modernere Duitse afweer.

Datum 27 april 1941
Vliegtuigtype Vickers Wellington Mk.IC
Registratienummer R1281
Squadron/Eenheid 311 (Tsjechoslowaaks) Squadron RAF
Call Sign KX-T
Locatie crash Arriën, nabij Ommen (Overijssel), Nederland
Oorzaak Onderschept/neergeschoten door een Duitse nachtjager (Nachtjagd)

 

 

 

Wellington Mk. III

 

 

 

 

Accident Republic P-47D-1-RE-Thunderbolt-42-7944 Saturday 13 November 1943